pobieranie: 20 Oznaczanie elastyczności metodą Schoba
Pobierz dokument pdfPrzeglądaj wersję html pliku:
Instytut In1 ynierii Materiałowej – Zakład Tworzyw Polimerowych
Oznaczanie elastyczno4 ci metod5 Schoba
1. Okre6 lenie podstawowych zagadnie7
Elastyczno2 mimo, e nale@ y do podstawowych własno2 ci fizycznych gumy, nie została jednoznacznie zdefiniowana. Umownie elastyczno2 ci3 nazywa siA zdolno2 materiału do odzyskiwania pocz3 tkowego kształtu po usuniA ciu naprA eB , które wywołały odkształcenie. Uzasadnia to konieczno2 oznaczania elastyczno2 ci gumy, a szczególnie gumy przeznaczonej na takie wyroby jak amortyzatory, zderzaki, nici gumowe. Najbardziej rozpowszechnion3 metod3 oznaczania elastyczno2 ci jest metoda oznaczania elastyczno2 ci przy odbiciu, nazywana tak@ e zdolno2 ci3 odbijania lub odbojno2 ci3 .
2. Metody
Oznaczanie elastyczno2 ci przy odbiciu polega na uderzeniu próbki gumy obci3 nikiem przymocowanym do wahadła z okre2 lonego poło@ enia i odczytania na skali przyrz3 du stosunku wysoko2 ci odchylenia wahadła do wysoko2 ci jego spadku. Stosunek ten jest wyra@ ony w procentach.
2.1. Zakres stosowanie metody
Elastyczno2 przy odbiciu stosuje siA do badania wszystkich rodzajów gumy o twardo2 ci 30 – 85 IRHD, z wyj3 tkiem gumy porowatej.
2.2. PrzyrzD d pomiarowy
Przyrz3 d do pomiaru elastyczno2 ci metod3 Schob’a (Rysunek 2.1)składa siA z metalowego korpusu, na którym s3 umieszczone kowadełko z zaczepami do mocowania próbki, skalA oraz wspornik wyposa@ ony w wahadło zakoB czone półkulistym ciA arkiem o promieniu 7,5 mm, zaczep umo@ liwiaj3 cy poziome zamocowanie wahadła w górnym poło@ eniu pod katem 90o w stosunku do płaszczyzny próbki, sprA ynowy zaczep chwytaj3 cy wskazówkA w chwili odbicia wahadła od próbki oraz mechanizm umo@ liwiaj3 cy powrót wskazówki do poło@ enia wyj2 ciowego.
Rysunek 2.1. Budowa aparatu do oznaczania elastycznoE ci przy odbiciu. 1 – korpus, 2 – wahadło, 3 – obciF nik, 4 – półkolista koI cówka wahadła, 5 – zaczep wahadła, 6 – kowadełko, 7 – zaczepy do mocowania próbki, 8 – sprP ynowy zaczep wskazówki, 9 – wskazówka, 10 – mechanizm umoG liwiajF cy powrót wskazówki do połoG enia wyjE ciowego, 11ogranicznik, 12 – skala, 13 – próbka.
Oznaczenie elastyczno2 ci przy odbiciu mo@ na wykonywa8 w podwy@ szonej lyb obni@ onej temperaturze pod warunkiem za stosowania specjalnej komory termostatuj3 cej próbkA i kowadełko. Oznaczanie elastyczno2 ci metod3 Schoba 1
98
QG HG
C@
!0¢'(!%&%$" !¨¦¤¢ ) ¥©## ¥ © §¥£ ¡ 98 ¨ @ ¨ @ @ 98 98
@ ¨
Instytut Ing ynierii Materiał owej – Zakł Tworzyw Polimerowych ad Masa korpusu przyrzi du powinna byp minimum 10 razy wiq ksza od masy wahadł W a. ustawieniu pionowym wahadł odstq p pomiq dzy kowadeł a kiem a pół kolistym ciq arkiem powinien byp równy gruboh ci próbki. Energia potencjalna wahadł w jego górnym poł eniu powinna wynosip 0,5 J, a or masa 250 g a prq dkoh w momencie uderzenia w próbkq 2 m/s. Strata energii mechanicznej wahadł a nie powinna byp wiq ksza jak 2%
2.3. Wykonanie pomiaru
Do oznaczenia elastycznoh ci przy odbiciu naler y przygotowap co najmniej 2 próbki w kształ cie kri ków lub prostopadł cianów o ednicy lub boku min 29 mm i gruboh ci 12,5 lub 6 mm. Próbki oh r mor na. Powierzchnia próbek powinna byp gł adka i wolna od pq kniq i obcych wtri ces widocznych goł okiem. ym Przed przysti pieniem do pomiaru naler y zmierzyp gruboh próbki w minimum 3 miejscach. Próbkq zamocowap za pomoci zaczepów na kowadeł tak aby przylegał cał powierzchnii do jego ku a powierzchni. Punkt uderzenia wahadł powinien byp oddalony minimum 10 mm od krawq dzi. Nastq pnie a unieh wahadł zablokowap w górnym poł eniu, przesuni wskazówkq w dolne poł enie i o or or odblokowap wahadł Po odbiciu i przesuniq ciu wskazówki wahadł naler y zatrzymap i nie przesuwaji c o. o próbki powtórzyp tq czynnoh dwukrotnie. W celu stabilizacji mechanicznej próbki. Po czwartym, pii tym i szóstym uderzeniu wahadł naler y odczytap wyniki pomiarów ze skali przyrzi du. W ten sam sposób a naler y przeprowadzip po miar w dwóch innych punktach próbki.
3. Opracowanie wyników
Za wynik oznaczenia elastycznoh ci przy odbiciu dla jednej próbki przyjmuje siq wartoh mediany z 9 odczytów. Jako wynik kos cowy naler y podap wartoh edniej arytmetycznej wyników r badania wszystkich próbek.
4. Literatura
1. PN-C-04255:1997 Guma. Oznaczanie elastycznoh ci wulkanizatów przy odbiciu metodi Schoba 2. PN-92/C-01604.01 Guma. Terminologia. Podział nazwy i symbole kauczuków , asnoh ci fizycznych gumy, WNT 3. Jaroszys ska D, Garczys ski R., Felczak B. Metody badas wł Warszawa 1978
Oznaczanie elastycznoh ci metodi Schoba
9p
¨ r
i
baf UXWdXd !0¢e(!%&%$c b!X¨¦¤¢R aU ` Y W VUT S h 9p p ¨ 9p Cp h 9p 9p
9p
Cr
2
20 Oznaczanie elastyczności metodą Schoba
Instytut In1 ynierii Materiałowej – Zakład Tworzyw Polimerowych
Oznaczanie elastyczno4 ci metod5 Schoba
1. Okre6 lenie podstawowych zagadnie7
Elastyczno2 mimo, e nale@ y do podstawowych własno2 ci fizycznych gumy, nie została jednoznacznie zdefiniowana. Umownie elastyczno2 ci3 nazywa siA zdolno2 materiału do odzyskiwania pocz3 tkowego kształtu po usuniA ciu naprA eB , które wywołały odkształcenie. Uzasadnia to konieczno2 oznaczania elastyczno2 ci gumy, a szczególnie gumy przeznaczonej na takie wyroby jak amortyzatory, zderzaki, nici gumowe. Najbardziej rozpowszechnion3 metod3 oznaczania elastyczno2 ci jest metoda oznaczania elastyczno2 ci przy odbiciu, nazywana tak@ e zdolno2 ci3 odbijania lub odbojno2 ci3 .
2. Metody
Oznaczanie elastyczno2 ci przy odbiciu polega na uderzeniu próbki gumy obci3 nikiem przymocowanym do wahadła z okre2 lonego poło@ enia i odczytania na skali przyrz3 du stosunku wysoko2 ci odchylenia wahadła do wysoko2 ci jego spadku. Stosunek ten jest wyra@ ony w procentach.
2.1. Zakres stosowanie metody
Elastyczno2 przy odbiciu stosuje siA do badania wszystkich rodzajów gumy o twardo2 ci 30 – 85 IRHD, z wyj3 tkiem gumy porowatej.
2.2. PrzyrzD d pomiarowy
Przyrz3 d do pomiaru elastyczno2 ci metod3 Schob’a (Rysunek 2.1)składa siA z metalowego korpusu, na którym s3 umieszczone kowadełko z zaczepami do mocowania próbki, skalA oraz wspornik wyposa@ ony w wahadło zakoB czone półkulistym ciA arkiem o promieniu 7,5 mm, zaczep umo@ liwiaj3 cy poziome zamocowanie wahadła w górnym poło@ eniu pod katem 90o w stosunku do płaszczyzny próbki, sprA ynowy zaczep chwytaj3 cy wskazówkA w chwili odbicia wahadła od próbki oraz mechanizm umo@ liwiaj3 cy powrót wskazówki do poło@ enia wyj2 ciowego.
Rysunek 2.1. Budowa aparatu do oznaczania elastycznoE ci przy odbiciu. 1 – korpus, 2 – wahadło, 3 – obciF nik, 4 – półkolista koI cówka wahadła, 5 – zaczep wahadła, 6 – kowadełko, 7 – zaczepy do mocowania próbki, 8 – sprP ynowy zaczep wskazówki, 9 – wskazówka, 10 – mechanizm umoG liwiajF cy powrót wskazówki do połoG enia wyjE ciowego, 11ogranicznik, 12 – skala, 13 – próbka.
Oznaczenie elastyczno2 ci przy odbiciu mo@ na wykonywa8 w podwy@ szonej lyb obni@ onej temperaturze pod warunkiem za stosowania specjalnej komory termostatuj3 cej próbkA i kowadełko. Oznaczanie elastyczno2 ci metod3 Schoba 1
98
QG HG
C@
!0¢'(!%&%$" !¨¦¤¢ ) ¥©## ¥ © §¥£ ¡ 98 ¨ @ ¨ @ @ 98 98
@ ¨
Instytut Ing ynierii Materiał owej – Zakł Tworzyw Polimerowych ad Masa korpusu przyrzi du powinna byp minimum 10 razy wiq ksza od masy wahadł W a. ustawieniu pionowym wahadł odstq p pomiq dzy kowadeł a kiem a pół kolistym ciq arkiem powinien byp równy gruboh ci próbki. Energia potencjalna wahadł w jego górnym poł eniu powinna wynosip 0,5 J, a or masa 250 g a prq dkoh w momencie uderzenia w próbkq 2 m/s. Strata energii mechanicznej wahadł a nie powinna byp wiq ksza jak 2%
2.3. Wykonanie pomiaru
Do oznaczenia elastycznoh ci przy odbiciu naler y przygotowap co najmniej 2 próbki w kształ cie kri ków lub prostopadł cianów o ednicy lub boku min 29 mm i gruboh ci 12,5 lub 6 mm. Próbki oh r mor na. Powierzchnia próbek powinna byp gł adka i wolna od pq kniq i obcych wtri ces widocznych goł okiem. ym Przed przysti pieniem do pomiaru naler y zmierzyp gruboh próbki w minimum 3 miejscach. Próbkq zamocowap za pomoci zaczepów na kowadeł tak aby przylegał cał powierzchnii do jego ku a powierzchni. Punkt uderzenia wahadł powinien byp oddalony minimum 10 mm od krawq dzi. Nastq pnie a unieh wahadł zablokowap w górnym poł eniu, przesuni wskazówkq w dolne poł enie i o or or odblokowap wahadł Po odbiciu i przesuniq ciu wskazówki wahadł naler y zatrzymap i nie przesuwaji c o. o próbki powtórzyp tq czynnoh dwukrotnie. W celu stabilizacji mechanicznej próbki. Po czwartym, pii tym i szóstym uderzeniu wahadł naler y odczytap wyniki pomiarów ze skali przyrzi du. W ten sam sposób a naler y przeprowadzip po miar w dwóch innych punktach próbki.
3. Opracowanie wyników
Za wynik oznaczenia elastycznoh ci przy odbiciu dla jednej próbki przyjmuje siq wartoh mediany z 9 odczytów. Jako wynik kos cowy naler y podap wartoh edniej arytmetycznej wyników r badania wszystkich próbek.
4. Literatura
1. PN-C-04255:1997 Guma. Oznaczanie elastycznoh ci wulkanizatów przy odbiciu metodi Schoba 2. PN-92/C-01604.01 Guma. Terminologia. Podział nazwy i symbole kauczuków , asnoh ci fizycznych gumy, WNT 3. Jaroszys ska D, Garczys ski R., Felczak B. Metody badas wł Warszawa 1978
Oznaczanie elastycznoh ci metodi Schoba
9p
¨ r
i
baf UXWdXd !0¢e(!%&%$c b!X¨¦¤¢R aU ` Y W VUT S h 9p p ¨ 9p Cp h 9p 9p
9p
Cr
2
